الحكماء حيث قالوا : إنه واحد لا يصدر عنه إلّا الواحد . و الثنوية حيث زعموا أنّه لا يقدر على الشّر . و النّظّام حيث اعتقد انّه لا يقدر على القبيح . و البلخي حيث منع قدرته على مثل مقدورنا . و الجبائيان حيث أحالا قدرته على عين مقدورنا .

--> ( 1 ) . البته اين اتهامى است كه متكلمان بر حكيمان زده‌اند ، و گرنه آنان تصريح كرده‌اند كه خداوند بر هركارى تواناست . و اين توانايى ، متناسب با ويژگىها و شرايط شىء به ايجاد با واسطه و يا بىواسطهء آن ، مىانجامد . اگر چيزى بىواسطه از خداوند صادر نمىشود ، به خاطر ضعف در قدرت الهى نيست ، بلكه به خاطر ضعف وجودى آن شىء است كه نمىتواند فيض هستى را بىواسطه از حضرت حق دريافت كند . ( 2 ) . در پاسخ مىگوييم : شر را ، اگر وجودى باشد و هيچ خيرى در آن نباشد و يا خيرش مساوى يا كمتر از شرش باشد ، خداوند ، هرچند مىتواند بيافريند ، ولى به خاطر حكمتش هرگز نمىآفريند . پس قدرت الهى شرّ را نيز فرامىگيرد ، ولى مشيت حكيمانهء الهى هرگز به آن تعلّق نمىگيرد . علاوه بر آنكه شرّ از آن جهت كه شرّ است امرى عدمى است ، و مبدأ آفرينش ندارد . ( 3 ) . در پاسخ مىگوييم : قدرت دارد ، امّا چون فعل قبيح بر خلاف حكمت است ، مشيت حكيمانهء الهى به آن تعلق نمىگيرد .